Site banner

NHÂN NGÀY SÁCH VIỆT NAM, NHÌN LẠI VÀI CON SỐ TỪ MỘT CUỘC KHẢO SÁT Ở BẾN TRE

Là người có may mắn tham gia một cuộc khảo sát qui mô nhất từ trước đến nay ở Bến Tre vừa diễn ra trong khuôn khổ Báo cáo tư vấn Chiến lược về xây dựng, phát triển văn hóa con người đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước cho Tỉnh ủy Bến Tre do GSTS. Nguyễn Chí Bền, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam làm chủ nhiệm, chúng tôi rất quan tâm đến vài con số xoay quanh vấn đề đọc sách hiện nay ở Bến Tre. Với mong muốn được gửi một thông điệp tôn vinh giá trị của sách, góp phần lan truyền và phát triển bền vững văn hóa đọc, khẳng định vai trò, vị trí và tầm quan trọng của Thư viện trong cuộc sống, chúng tôi xin luận bàn về chuyện đọc sách hiện nay ở Bến Tre. 

Các em học sinh lựa chọn những quyển sách mình thích (ảnh H.Dương)

Người Bến Tre hiện nay đọc sách nhiều hay ít và đọc những loại sách nào?

Khi quan tâm đến vấn đề đọc sách, ở góc độ thống kê học ngoài chuyện dùng số đo lâu nay ta hay nói đến như bạn đã đọc được bao nhiêu cuốn sách một cách chung chung… để đo tính cập nhật và thấy được tính giá trị của sách đối với cuộc sống được ứng dụng như thế nào, văn hóa đọc có bền vững và trở thành một nét đẹp truyền thống của một cộng đồng hay không ? Người ta sẽ đặt ra câu hỏi bạn có đọc cuốn sách nào nào trong vòng 1 năm hay 12 tháng vừa qua không ?

Với câu hỏi này trong cuộc khảo sát 400 người tham gia khảo sát trên địa bàn tỉnh Bến Tre, trong đó nữ chiếm 52,3 %, nam chiếm 47,7 %; chúng tôi thu được kết quả như sau: có 50% người được hỏi đã cho biết họ có đọc sách và 50% trả lời không đọc cuốn sách nào trong vòng 12 tháng qua. Tìm hiểu sâu hơn trong số 50 % người trả lời có đọc sách, chúng tôi còn nhận được các kết quả đáng quan tâm như: có 23,4% cho biết cuốn sách họ đọc gần đây nhất là sách tri thức phổ thông, 18,3% đọc sách khoa học, 18,3% đọc truyện ngắn, 17,8% đọc tiểu thuyết, 12,7 % đọc sách lịch sử và 5,1 % đọc các loại truyện tiếu lâm, hài hước…

Vấn đề giới trong câu chuyện văn hóa đọc ở Bến Tre

Trong tầm nhìn về chất lượng cuộc sống và tính bền vững của sự phát triển hiện nay, mọi sự thống kê, đánh giá đều được tiếp cận và giải quyết dưới góc nhìn về giới. Ở Bến Tre cũng như những nơi khác, đã có sự khác biệt giới trong lựa chọn sở thích đọc sách giữa nam và nữ. Nữ giới tham gia đợt khảo sát có tỷ lệ có đọc sách trong vòng 12 tháng qua cao hơn nam giới, và loại sách phụ nữ lựa chọn là tiểu thuyết, truyện ngắn và tri thức phổ thông, trong khi đó nam giới lại ưa thích lựa chọn sách lịch sử, sách tri thức phổ thông và khoa học, xin xem thêm ở bảng tổng hợp dưới đây:

Giới tính -  Loại sách đã đọc - Tương quan

 

 

Loại sách đã đọc

Tổng

 

 

Tiểu thuyết

Truyện ngắn

Sách lịch sử

Sách khoa học

Sách tri thức phổ thông, bách khoa

Truyện tiếu lâm, hài hước

Khác

 

 

 

 

Giới tính

 

 

 

Nam

N

6

9

20

18

20

4

4

81

 

TL% Giới tính

7,4%

11,1%

24,7%

22,2%

24,7%

4,9%

4,9%

100,0%

Nữ

N

29

25

4

18

25

6

5

112

 

TL% Giới tính

25,9%

22,3%

3,6%

16,1%

22,3%

5,4%

4,5%

100,0%

Tổng

 

N

35

34

24

36

45

10

9

193

TL% Giới tính

18,1%

17,6%

12,4%

18,7%

23,3%

5,2%

4,7%

100,0%

(N= số lượng; TL % = Tỷ lệ phần trăm)

Về độ tuổi, ở Bến Tre, nhóm tuổi dưới 30 có tỷ lệ đọc sách cao hơn nhiều so với các nhóm tuổi khác, với 75,2% có đọc sách trong vòng 12 tháng qua, trong khi tỷ lệ này ở nhóm tuổi trên 30 chỉ khoảng 34%. Số liệu tương quan cũng cho thấy người có trình độ học vấn càng cao thì mức độ đọc sách càng tăng lên khá rõ rệt, tỷ lệ này tăng dần ở các mức trình độ học vấn khác nhau rất dễ nhận thấy: 12,9%--19,6%--64,3%--69,2%--81,9%--87% từ thấp đến cao theo trình độ học vấn như bảng tổng hợp dưới đây minh họa.

 

 

Có đọc sách trong 12 tháng qua

Tổng

Không

Nhóm tuổi

Dưới 30

N

109

36

145

TL% Nhóm tuổi

75,2%

24,8%

100,0%

Từ 31-40

N

28

29

57

TL% Nhóm tuổi

49,1%

50,9%

100,0%

Từ 41-50

N

26

52

78

TL% Nhóm tuổi

33,3%

66,7%

100,0%

Từ 51-60

N

23

45

68

TL% Nhóm tuổi

33,8%

66,2%

100,0%

Trên 60

N

7

30

37

TL% Nhóm tuổi

18,9%

81,1%

100,0%

Tổng

N

193

192

385

TL% Nhóm tuổi

50,1%

49,9%

100,0%

(N= số lượng; TL % = Tỷ lệ phần trăm)

Nền tảng xây dựng  văn hóa đọc, thói quen đọc sách là ở giáo dục- nhà trường

             Kinh nghiệm ở các nước cho thấy, hình thành thói quen đọc sách không thể chỉ là khẩu hiệu hay chỉ là một chương trình chung chung mang tính biểu tượng mà thiếu hẳn tính thực tiễn. Cô Janice Crow, Chuyên gia Giáo dục Mầm non đến từ Hoa Kỳ khi sang tư vấn chuyên môn cho giảng viên và sinh viên khoa Sư phạm, trường Cao đẳng Bến Tre từ tháng 9-11/2018 đã đặt trọng tâm là xây dựng thói quen đọc sách cho trẻ em ngay từ khi trẻ chưa đi học, cô đưa ra khuyến cáo dạy trẻ đọc sách ngay khi chưa biết đọc bằng việc làm rất thực tế, cô mua và đem từ Mỹ sang những cuốn sách nhỏ có nội dung và hình ảnh phản ánh thế giới xung quanh trẻ bằng một loại giấy mà trẻ không thể làm rách và người lớn hoàn toàn yên tâm khi cho trẻ chơi những loại sách này, đây là điều mà các trường Mần non chúng ta chưa hề quan tâm đến!

    

      Các em học sinh Tham gia đọc sách Phòng Thiếu Nhi Tại Thư viện tỉnh                               Mẹ kể chuyển con nghe 

            Thay lời kết cho bài viết này chúng tôi xin chia sẻ những số liệu chứng minh cho việc xây dựng văn hóa đọc, thói quen đọc sách, khuyến khích bạn đọc đến thư viện, câu chuyện chỉ có thể bắt đầu từ giáo dục – cái gốc của vấn đề vẫn là ở nhà trường.

Trình độ học vấn của người có đọc sách trong 12 tháng qua và mối tương quan

 

 

Có đọc sách trong 12 tháng qua

Tổng

 

 

Không

 

Trình độ học vấn

Không biết chữ

N

0

6

6

 

 

TL% Trình độ học vấn

0%

100,0%

100,0%

 

Tiểu học (Cấp I)

N

9

61

70

 

 

TL% Trình độ học vấn

12,9%

87,1%

100,0%

 

THCS (Cấp II)

N

19

78

97

 

 

TL% Trình độ học vấn

19,6%

80,4%

100,0%

 

THPT (Cấp III)

N

45

25

70

 

 

TL% Trình độ học vấn

64,3%

35,7%

100,0%

 

Trung cấp (nghề)

N

9

4

13

 

 

TL% Trình độ học vấn

69,2%

30,8%

100,0%

 

Cao đẳng

N

68

15

83

 

 

TL% Trình độ học vấn

81,9%

18,1%

100,0%

 

Đại học, sau ĐH

N

47

7

54

 

 

TL% Trình độ học vấn

87,0%

13,0%

100,0%

Tổng

N

197

196

393

 

TL% Trình độ học vấn

50,1%

49,9%

100,0%

(N= số lượng; TL % = Tỷ lệ phần trăm)

Hiện nay, tầm quan trọng của việc đọc sách trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội đã được thừa nhận về mặt nhận thức, nhưng nhận thức đó phải đi kèm và minh chứng bằng các hoạt động thiết thực từ nội dung đến sự phong phú, đa dạng về hình thức, thấm sâu vào lối nghĩ, nếp sống và thực hành của mỗi người, mỗi ngày ai ai cũng tự nhận ra phương châm “Đọc sách – con đường phát triển bản thân” để thực hành theo một cách tự nhiên thì mới tạo thành văn hóa đọc và điều đó không chỉ có ngành thư viện, ngành văn hóa hay giáo dục, nhà trường làm được mà cần sự chung tay của toàn xã hội !

 

                                                           

(Phạm Văn Luân, NCS Viện VHNTQG Việt Nam)